Amsterdam staat in 2025 wederom op de eerste plaats in de woonaantrekkelijkheidsindex van Nederland. Dat blijkt uit de Atlas voor gemeenten 2025, die op 20 november werd gepresenteerd. Het onderzoek vergelijkt de 50 grootste stedelijke gemeenten op meer dan 50 indicatoren. De dominante positie van Amsterdam is geen nieuw fenomeen: ook in 2016 stond de hoofdstad al bovenaan dezelfde ranglijst.
Stabiele top vier door de jaren heen
In 2025 volgen Amstelveen, Utrecht en Leiden op Amsterdam in de ranglijst. De hoofdstad dankt zijn toppositie aan verschillende factoren die door de jaren heen consistent blijven: de historische binnenstad, de centrale ligging met goede bereikbaarheid van veel werkgelegenheid, en het rijke aanbod aan voorzieningen. Nergens in Nederland vind je zoveel poppodia, cafés, musea en andere culturele instellingen bij elkaar. Ook de aanwezigheid van twee universiteiten draagt bij aan de aantrekkelijkheid.
Verschillende stijgers door de jaren
In 2016 was Dordrecht de grootste stijger in de ranglijst. De Zuid-Hollandse stad klom destijds in tien jaar tijd van plek 30 naar plek 14. Onderzoekers noemden Dordrecht toen een onontdekte parel met een monumentale binnenstad en veel culturele voorzieningen.
In 2025 is Maastricht de grootste stijger. De Limburgse hoofdstad klom in de afgelopen tien jaar van de 40ste naar de 34ste plaats. Deze stijging is vooral terug te voeren op verbeteringen in de ervaren veiligheid en het niveau van voorzieningen. Inwoners van Maastricht melden dat investeringen in veiligheid, zoals het plaatsen van camera’s, tot een rustiger straatbeeld hebben geleid.
Emmen staat in 2025 onderaan de lijst als minst aantrekkelijke gemeente. Volgens de onderzoekers heeft de Drentse stad te maken met beperkte uitstraling en een minder gunstige ligging.
Stijgende woningprijzen sinds 2015
De woonaantrekkelijkheid wordt gemeten aan de hand van de betalingsbereidheid van mensen voor een woning per vierkante meter. Dat Amsterdam met zijn hoge huizenprijzen toch bovenaan staat, betekent dat bewoners bereid zijn flink te betalen voor de kenmerken die de stad biedt.
Tussen 2015 en 2024 steeg de mediane prijs per vierkante meter in de 50 grootste steden gemiddeld met 117 procent. De schaarste op de woningmarkt leidde overal tot prijsstijgingen. Opvallend is dat de sterkste stijgingen vaak te zien waren in steden met weinig koopwoningen, maar ook in voormalige New Towns zoals Almere, Lelystad en Purmerend, waar juist veel koopwoningen zijn.
Amsterdam scoort in 2025 laag op brede welvaart
De Atlas meet sinds enkele jaren ook de brede welvaart, een maat voor de algehele kwaliteit van leven. Hierbij worden 34 indicatoren meegenomen, waaronder materiële welvaart, gezondheid, werk-privébalans, woonplezier, veiligheid en de aanwezigheid van natuur.
Op dit vlak scoort Amsterdam in 2025 beduidend minder goed: de stad staat op de 39ste plaats van de 50 onderzochte gemeenten. Met name op het gebied van veiligheid, werk-privébalans en natuur en milieu haalt Amsterdam lage scores. Veel Amsterdammers kampen met een verstoorde balans tussen werk en privé, en het gevoel van onveiligheid in de stad neemt toe.
Hengelo staat in 2025 bovenaan de ranglijst voor brede welvaart, gevolgd door andere middelgrote steden. Rotterdam staat onderaan. Hengelo scoort vooral hoog op woonplezier, werk-privébalans en veiligheid.
Ook op het gebied van brede welvaart is Maastricht in 2025 de grootste stijger. De stad boekte de afgelopen tien jaar vooruitgang met verbeteringen in veiligheid, werk en opleiding, en materiële welvaart.
Aanhoudende paradox van de grote stad
De cijfers tonen jaar na jaar een opvallende paradox: mensen met veel keuzemogelijkheden trekken graag naar grote steden zoals Amsterdam, maar mensen met weinig opties blijven er ook wonen, vaak in minder gunstige omstandigheden. In grote steden is de armoede doorgaans hoger dan in kleinere gemeenten, en ook de veiligheidscijfers zijn er lager.
Amsterdam kampt in 2025 daarnaast met toenemende ongelijkheid en het groeiende aantal toeristen. Al in 2016 werd opgemerkt dat steeds meer stadsbewoners zich storen aan de toeristendrukte. Dit probleem is sindsdien alleen maar toegenomen en kan de aantrekkingskracht van de stad voor bewoners ondermijnen.
Consistente onderzoeksmethode
De Atlas voor gemeenten baseert zich op cijfers van verschillende instanties, waaronder het Centraal Bureau voor de Statistiek en de politie. Door jaarlijks dezelfde indicatoren te meten, kunnen gemeenten hun ontwikkeling door de tijd heen volgen en zich vergelijken met andere steden. Deze consistente methodiek maakt het mogelijk om trends over meerdere jaren te volgen.
De woonaantrekkelijkheid wordt bepaald door te kijken naar wat mensen bereid zijn te betalen voor woonruimte. Uit het onderzoek blijkt dat wanneer de veiligheidsbeleving in een gemeente toeneemt, ook de woonaantrekkelijkheid stijgt. Voorzieningen, werkgelegenheid, historische waarde en onderwijsinstellingen spelen eveneens een belangrijke rol.
De brede welvaart geeft een breder beeld van de kwaliteit van leven en gaat verder dan alleen economische welvaart. Hierbij worden aspecten als gezondheid, sociale cohesie, leefomgeving en persoonlijke ontwikkeling meegewogen.
Jarenlange trends in woonvoorkeuren
Dat Amsterdam zowel in 2016 als in 2025 de meest aantrekkelijke stad is om in te wonen, maar tegelijkertijd in 2025 relatief laag scoort op brede welvaart, laat zien dat verschillende mensen verschillende prioriteiten hebben bij het kiezen van een woonplaats. Voor wie werkgelegenheid, cultuur en stedelijk leven belangrijk vindt, is Amsterdam de logische keuze. Voor wie rust, natuur en veiligheid zoekt, zijn kleinere steden zoals Hengelo wellicht aantrekkelijker.
De Atlas biedt gemeenten waardevolle inzichten om hun beleid aan te scherpen en geeft mensen die verhuizen willen een objectief overzicht van de voor- en nadelen van verschillende steden. De publicatie van de Atlas 2025 bevestigt dat Amsterdam zijn positie als meest gewilde woonstad heeft behouden, ondanks groeiende uitdagingen op het gebied van betaalbaarheid, leefbaarheid en toerisme.
Bronnen: Atlas voor gemeenten 2025 (Atlas Research, 20 november 2025), Atlas voor gemeenten 2016 (16 juni 2016), Het Parool (20 november 2025), Trouw (20 november 2025), AD.nl (21 november 2025), Agendastad.nl (16 juni 2016), NPO Radio 1 (20 november 2025)
